BusinessNews.gr

Η συνεργασία του "Forbes" και της Deloitte αποτυπώνει για πρώτη φορά με την ελληνική λίστα FORBES 100+, τη δυναµική του εγχώριου επιχειρείν, παρουσιάζοντας τις μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις.

Έχοντας απορροφήσει το σοκ από την επιβολή των κεφαλαιακών περιορισµών το καλοκαίρι του 2015 και την υπερφορολόγηση των συνεπών φορολογουµένων, που οδήγησε σε συνεχή µείωση του διαθέσιµου εισοδήµατος των νοικοκυριών και "πάγωµα" της κατανάλωσης, οι µεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις δείχνουν να βρίσκουν πλέον έναν βηµατισµό ικανό να τις οδηγήσει σε αναπτυξιακή τροχιά, µε έµφαση στην εξωστρέφεια, καθώς η χώρα εργάζεται για να απαλλαγεί από τα Μνηµόνια και να αποκαταστήσει τη θέση της στις διεθνείς αγορές.

Η περυσινή χρονιά θεµελίωσε τη δυναµική ανάκαµψη της πλειονότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, παρά τις διαρκείς δυσκολίες, ανάκαµψη η οποία συνεχίστηκε και στην τρέχουσα χρήση. Στο επίκεντρο βρέθηκαν όµιλοι µε έντονα διαφοροποιηµένη στρατηγική και δραστηριότητα, ισχυρό εξωστρεφές αποτύπωµα και µικρή (ή "ελεγχόµενη") εξάρτηση από την εσωτερική αγορά, που συνεχίζει να υφίσταται τις επιπτώσεις της περαιτέρω συρρίκνωσης της κατανάλωσης και των στρεβλώσεων που δηµιουργεί η αύξηση της φορολόγησης, έµµεσης και άµεσης, των νοικοκυριών.

Ένα από τα ορόσηµα του 2016 ήταν η επιστροφή των ελληνικών τραπεζών στην κερδοφορία, έχοντας παράλληλα ενισχύσει την κεφαλαιακή τους επάρκεια. Ακόµα και σήµερα διατηρούν δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας Tier 1 που βρίσκεται µεταξύ των υψηλότερων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο 17,2% κατά µέσο όρο, ή 33 δισ. ευρώ κεφάλαια. Καταλύτη για την πορεία τους το 2017 και στη νέα χρονιά αποτελεί η δυνατότητά τους να επιτύχουν τους στόχους µείωσης των µη εξυπηρετούµενων δανείων (NPLs) και των ανοιγµάτων (NPEs), κάτι που θα κριθεί στη διάρκεια του 2018.

Την επιστροφή τους σε κερδοφορία κατάφεραν και άλλοι µεγάλοι εγχώριοι όµιλοι, µε τη ΔΕΗ να πρωταγωνιστεί σε αυτή την προσπάθεια turnaround, επιχειρώντας συγχρόνως να αντιµετωπίσει τα πολλά και διαφορετικά ζητήµατα που αφορούν τη λειτουργία της, από το άνοιγµα της αγοράς ενέργειας µέχρι τη διαχείριση των ανείσπρακτων οφειλών. Παράλληλα, η χρονιά χαρακτηρίστηκε και από την εξαιρετική πορεία των διυλιστηρίων, του Οµίλου των Ελληνικών Πετρελαίων και της Motor Oil Hellas, που καταλαµβάνουν τις δύο πρώτες θέσεις της λίστας "Forbes 100+" που δηµοσιεύει το "Forbes" σε συνεργασία µε τη Deloitte, η οποία αποτυπώνει τη δυναµική του εγχώριου επιχειρείν.

Μια δυναµική η οποία θα πρέπει να συντηρηθεί και να ενισχυθεί τη νέα χρονιά, η οποία αναµένεται κοµβική σε πολλά επίπεδα. Είναι η χρονιά που θα καθορίσει τη µορφή που θα έχει η έξοδος της Ελλάδας από τα "προγράµµατα προσαρµογής", αλλά και τις τελικές αποφάσεις για τις παρεµβάσεις στο χρέος. Πολλά, για την οικονοµία και τις επιχειρήσεις, θα κριθούν και από τη χρονική ακρίβεια των γεγονότων. Πρώτο βήµα είναι η πολιτική ολοκλήρωση της 3ης αξιολόγησης µέσα στον Ιανουάριο, ακολουθεί το ζήτηµα των τραπεζικών stress tests που θα διενεργηθούν στις αρχές του χρόνου, η αξιολόγηση του ΔΝΤ και οι αποφάσεις για τον ρόλο του και επόµενο βήµα είναι η συµφωνία για την 4η, και (προς το παρόν) τελευταία, αξιολόγηση του Μνηµονίου αργότερα, τον προσεχή Μάιο-Ιούνιο. Παράλληλα, θα ξεδιπλωθεί το σχέδιο της κυβέρνησης για νέες οµολογιακές εκδόσεις, µε στόχο την πλήρη επιστροφή µετά τον Αύγουστο του 2018, αλλά και τη σταδιακή άρση των κεφαλαιακών ελέγχων, για τους οποίους ακόµη δεν υπάρχει ορατό χρονοδιάγραµµα. Και πολλά θα κριθούν από τη δυνατότητα της κυβέρνησης να διατηρήσει το κλίµα που έχει δηµιουργηθεί. Να µη δώσει αφορµές για νέα διατάραξη της (εύθραυστης) εµπιστοσύνης, αλλά να βοηθήσει τη διαδικασία ανάκαµψης που ακόµη βρίσκεται στα σπάργανα.

Διότι το κύριο ζητούµενο για τον επιχειρηµατικό κόσµο και την επενδυτική κοινότητα είναι να ανακτηθεί η τρωθείσα εµπιστοσύνη από τα γεγονότα του 2015 και, εν συνεχεία, την αµφίσηµη αντιµετώπιση µεγάλων επενδύσεων που µπορούν να τονώσουν την ανάπτυξη και να δηµιουργήσουν θέσεις εργασίας. Εάν συµβεί αυτό, και οι τράπεζες θα µπορέσουν, έχοντας κλείσει τα ανοιχτά τους µέτωπα, να επιτελέσουν τον πρωταρχικό τους ρόλο, αυτόν της χρηµατοδότησης της επιχειρηµατικότητας. Για τους ελληνικούς οµίλους αυτό αποτελεί, ίσως, ένα από τα µεγαλύτερα προβλήµατα, καθώς η πρόσβαση σε κεφάλαια από το εγχώριο τραπεζικό σύστηµα παραµένει δυσχερής και ασύµφορη λόγω κόστους.
Για τον λόγο αυτό και όσοι από τους µεγάλους οµίλους πληρούσαν τις προϋποθέσεις κατόρθωσαν να υλοποιήσουν, µε σηµαντική επιτυχία, εκδόσεις οµολογιών, µέσω των οποίων εξασφάλισαν "φθηνότερα" κεφάλαια και µείωσαν το κόστος χρηµατοδότησης του δανεισµού τους. Μια τάση που διατηρήθηκε το 2017 και θα συνεχιστεί, καθώς αποκλιµακώνονται διαρκώς οι αποδόσεις και το spread των ελληνικών οµολόγων.

Τα προβλήµατα

Παρ’ όλα αυτά, τα προβλήµατα παραµένουν. Η Ελλάδα έχει από τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές στην Ευρώπη. Για παράδειγµα, ΦΠΑ 24%, έναντι 20,1% κατά µέσο όρο στην Ευρώπη, φόρο εισοδήµατος νοµικών προσώπων 29%, έναντι 19,5%, φόρο εισοδήµατος φυσικών προσώπων (ανώτατος οριακός συντελεστής) 45%, έναντι 34,9%, εισφορές κοινωνικής ασφάλισης 16% για τον εργαζόµενο και 24,1% για τον εργοδότη, έναντι 12,8% και 21,7% αντιστοίχως. Η Ελλάδα έχει, επίσης, από τους υψηλότερους στην Ευρώπη φορολογικούς συντελεστές στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, µε τα έσοδα αφενός από τον καπνό και το αλκοόλ και αφετέρου από τα καύσιµα να ανέρχονται σε 1,6% και 3,0% του ΑΕΠ, έναντι 0,8% και 1,9% του ΑΕΠ στην Ευρώπη αντιστοίχως. Το ίδιο ισχύει, τέλος, και όσον αφορά τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, όπου τα έσοδα από τον επαναλαµβανόµενο φόρο κατοχής, όπως ο ΕΝΦΙΑ, στην Ελλάδα ανέρχονται σε 2,7% του ΑΕΠ, έναντι 1,6% του ΑΕΠ στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, και λόγω του ύψους των συντελεστών αυτών, η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στη φοροδιαφυγή, την αδήλωτη εργασία, το λαθρεµπόριο και τη µείωση των τιµών των ακινήτων. Και, όπως αναφέρει ο ΣΕΒ, η υπερφορολόγηση µεγεθύνει τη φοροδιαφυγή και σκοτώνει την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας.

Μια ανταγωνιστικότητα που συνεχίζει να παραµένει ζητούµενο, καθώς η θέση της Ελλάδας διεθνώς υποχωρεί. Η έκθεση για την παγκόσµια ανταγωνιστικότητα του World Economic Forum για το 2016-2017 καταγράφει για την Ελλάδα υποχώρηση στην 86η θέση, από την 81η πέρυσι. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται περισσότερο στην κακή µακροοικονοµική κατάσταση παρά σε µια σηµαντική επιδείνωση των επιδόσεων της οικονοµίας σε επιµέρους πεδία.

Αυτό δεν σηµαίνει ότι δεν παραµένουν σηµαντικές αδυναµίες, όχι µόνο σε επίπεδο θεσµών, αλλά και σε ζητήµατα όπως το επίπεδο πρόσβασης σε χρηµατοδότηση για τις επιχειρήσεις, η υπερφορολόγηση και η µη προώθηση ή και υποχώρηση µεταρρυθµίσεων. Από την άλλη, η χώρα συνεχίζει να έχει, µεταξύ άλλων και παρά τις αναµενόµενες απώλειες λόγω της κρίσης, ικανό προσωπικό, επιχειρήσεις που µετασχηµατίζονται µε ρεαλισµό και καλά κέντρα έρευνας. Τα πεδία στα οποία πρέπει να εστιάσει τις προσπάθειές της η κυβέρνηση είναι η βελτίωση της ποιότητας των ασκούµενων πολιτικών, η µείωση της αβεβαιότητας και η αποκατάσταση της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηµατοδότηση, ώστε να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήµατα της χώρας.

Οι όµιλοι που µπήκαν στην πεντάδα

Ο Όµιλος των Ελληνικών Πετρελαίων βρέθηκε στην πρώτη θέση της κατάταξης µε βάση τις υψηλότερες πωλήσεις για το 2016, ως αποτέλεσµα των εξαιρετικών οικονοµικών επιδόσεων που πέτυχε στη χρήση. Ο Όµιλος των Ελληνικών Πετρελαίων (ΕΛΠΕ) εµφάνισε ρεκόρ κερδών, παραγωγής (η υψηλότερη επίδοση στην ιστορία του οµίλου) και εξαγωγών, απόρροια της επιτυχούς αναδιάρθρωσης των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεών του, της ανάπτυξης της εγχώριας και της διεθνούς εµπορίας και της αποτελεσµατικής εκµετάλλευσης της παραγωγικής δυναµικότητας που πέτυχε µέσα στο έτος.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τη διετία 2015-2016 τα ΕΛΠΕ πέτυχαν αύξηση των εξαγωγών κατά 31,5% έναντι του 2014, σηµειώνοντας το 2016 ρεκόρ εξαγωγών, οι οποίες έφτασαν στο 56% των συνολικών πωλήσεων του οµίλου. Η πορεία αυτή αναµένεται να συνεχιστεί και το 2017, καθώς εκτιµάται ότι για τρίτη συνεχή χρονιά τα συγκρίσιµα κέρδη EBITDA (προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων) θα κινηθούν σε ιστορικό υψηλό.

Σήµερα τα ΕΛΠΕ αποτελούν έναν από τους κορυφαίους οµίλους στον τοµέα της ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, µε δραστηριότητες σε έξι χώρες. Την περίοδο αυτή υλοποιεί έναν µεσο-µακροπρόθεσµο σχεδιασµό προσανατολισµένο στον ενεργειακό και ψηφιακό µετασχηµατισµό και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, µέσω και της αποτελεσµατικής υλοποίησης του προγράµµατος Έρευνας και Παραγωγής Υδρογονανθράκων.

Αύξηση των εξαγωγών για τη ΜΟΗ

Αντίστοιχα, η Motor Oil Ελλάς ολοκλήρωσε µια χρονιά που χαρακτηρίστηκε από υψηλή κερδοφορία, ισχυρές ελεύθερες ταµειακές ροές, µείωση του δανεισµού σε ιστορικό χαµηλό και µια εντυπωσιακή βελτίωση του δείκτη κερδών EBITDA/δανεισµού, συνδυάζοντας όλα αυτά µε ρεκόρ παραγωγής.

Η στρατηγική της Motor Oil Ελλάς τη χρήση 2016 επικεντρώθηκε στην επίτευξη υψηλού βαθµού απασχόλησης του διυλιστηρίου, στην κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο διάθεση της παραγωγής προϊόντων στις τρεις κύριες αγορές στις οποίες παραδοσιακά δραστηριοποιείται (εσωτερική, εξαγωγές, ναυτιλία) και στη δηµιουργία θετικών ταµειακών ροών. Η εταιρεία αντιµετώπισε µία επιπλέον πρόκληση, καθ’ όσον εντός του 2016 πραγµατοποιήθηκε το πρόγραµµα περιοδικής συντήρησης των µονάδων του διυλιστηρίου της, η παραγωγή του οποίου ανήλθε στους 11,5 εκατ. µετρικούς τόνους, έναντι 11,8 εκατ. µετρικών τόνων τη χρήση 2015. Η λίγο χαµηλότερη παραγωγή του διυλιστηρίου οφείλεται στην προγραµµατισµένη περιοδική συντήρηση των µονάδων του. Παράλληλα, πέτυχε αύξηση του όγκου των συνολικών πωλήσεων για όγδοη συνεχόµενη χρονιά, αξιοποιώντας τον εξαγωγικό της προσανατολισµό. Ο όγκος πωλήσεων εξωτερικού το 2016 διαµορφώθηκε στο 77,85% του συνολικού όγκου πωλήσεων της εταιρείας, έναντι 76,07% το 2015.

Το κρίσιμο σταυροδρόμι της ΔΕΗ

Κατά το 2016 ξεκίνησε η επίπονη και µακρά, κατά τα φαινόµενα, διαδικασία αναδιάρθρωσης της ΔΕΗ, η οποία καλείται να µάθει να ζει µε λιγότερα έσοδα, µικρότερη επιρροή στην αγορά και µε ενισχυµένο ανταγωνισµό από ιδιώτες παίκτες σε όλα τα επίπεδα της αγοράς, ακόµα και σε τοµείς, όπως ο λιγνίτης, που αποτελούσαν προνοµιακά-µονοπωλιακά πεδία.

Ενδεικτική είναι η σηµαντική συρρίκνωση των πωλήσεων που ξεκίνησε πέρυσι στις πωλήσεις της εταιρείας, που είδε τον κύκλο εργασιών να µειώνεται κατά 500 εκατ. ευρώ, από τα 5,7 δισ. στα 5,2 δισ. ευρώ. Στην ίδια χρήση, η εταιρεία απώλεσε µερίδιο στην αγορά προµήθειας 4,5%, που είχε ως αποτέλεσµα µείωση των πωλήσεων ενέργειας κατά 5,8%. Ωστόσο, εκτός από τις απώλειες στη λιανική, οι µειωµένες πωλήσεις της χρήσης του 2016 αποτυπώνουν και τον περιορισµό του µεριδίου αγοράς της ΔΕΗ στην παραγωγή ρεύµατος, καθώς, από µερίδιο 63,4% το 2015, η εταιρεία περιορίστηκε σε µερίδιο 54,5% επί της συνολικής ζήτησης το 2016. Παράλληλα, είδε το 2016 να οξύνεται το πρόβληµα ρευστότητας, ως αποτέλεσµα της αύξησης των ληξιπρόθεσµων οφειλών και των επισφαλειών.

Αυτήν τη στιγµή ο όµιλος ΔΕΗ, κλείνοντας τη χρήση του 2017 –κατά την οποία σηµειώθηκε ακόµα µεγαλύτερη µείωση των πωλήσεων, ενώ προχώρησε και ο ιδιοκτησιακός διαχωρισµός του ΑΔΜΗΕ, τα έσοδα από τον οποίο έδωσαν ανάσα ρευστότητας–, καλείται να απαντήσει στην πρόκληση της προσαρµογής. Ήδη εκπονείται νέο στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο µε στόχο την αλλαγή της εταιρείας αλλά και την αξιοποίηση των εσόδων που θα προκύψουν από την υποχρεωτική πώληση του 40% των λιγνιτικών µονάδων.

Η χρονιά του µετασχηµατισµού για τον ΟΠΑΠ

Το 2016 η διοίκηση του ΟΠΑΠ αποκάλυψε το µακροπρόθεσµο όραµα της εταιρείας και τις κύριες στρατηγικές προτεραιότητες για τα επόµενα χρόνια, µε στόχο ο Οργανισµός να καθιερωθεί ως µια εταιρεία ψυχαγωγίας και τυχερών παιχνιδιών παγκόσµιου επιπέδου.

Το "Όραµα 2020", όπως ονοµάστηκε, τοποθετεί στο επίκεντρο των δράσεων του Οργανισµού τούς πελάτες, το δίκτυο, τα προϊόντα και τις ψηφιακές και τεχνολογικές δυνατότητες. Στους µήνες που ακολούθησαν συντελέστηκε µεγάλη πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση και ξεκίνησε να υλοποιείται ένα στρατηγικό πλάνο, µέρος του οποίου αποτελούν οι επενδύσεις ύψους 100 εκατοµµυρίων ευρώ µε στόχο την ανάπτυξη του δικτύου και τoν εκσυγχρονισµό των καταστηµάτων του.

Η διοίκηση χαρακτήρισε το 2016 ως χρονιά-σταθµό, καθώς επιτεύχθηκαν σηµαντικές αλλαγές που έδωσαν τη δυνατότητα στην εταιρεία να προχωρήσει µε επιτυχία στην περαιτέρω ανάπτυξή της. Η επένδυση στο δίκτυο, η επιτυχής έκδοση του εταιρικού οµολόγου ύψους 200 εκατοµµυρίων ευρώ, η πρόοδος στα VLTs, τα νέα παιχνίδια µε αιχµή τα virtual sports, ήταν ορισµένες από τις εξελίξεις που σηµατοδότησαν αυτή την πορεία. Παράλληλα, προχωρά η υλοποίηση της στρατηγικής στον τοµέα της τεχνολογίας, µε τον ΟΠΑΠ να έχει επιλέξει τους κύριους συνεργάτες µε τους οποίους θα προχωρήσει στο πλαίσιο της υλοποίησης του "Οράµατος 2020". Οι νέες συνεργασίες είναι συνεπείς µε τις στρατηγικές προτεραιότητες του ΟΠΑΠ για την ανάπτυξη ενός χαρτοφυλακίου προϊόντων και υπηρεσιών παγκόσµιας κλάσης και την αξιοποίηση των πλέον σύγχρονων ψηφιακών και τεχνολογικών δυνατοτήτων.

Πηγή: Capital.gr