Έναν μηχανισμό για να περιορίσει την αστάθεια των τιμών στην αγορά φυσικού αερίου και να αποτρέψει ακραίες εκτοξεύσεις τιμών στις συναλλαγές της αγοράς παραγώγων για να περιορίσει την ενεργειακή κρίση στην περιοχή, σχεδιάζει να προτείνει η Κομισιόν
Ο προσωρινός μηχανισμός που σχεδίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιβάλει ένα δυναμικό πλαφόν για τις συναλλαγές στο TTF, δείκτη που αποτελεί το σημείο αναφοράς για όλο το φυσικό αέριο που διακινείται στην ήπειρο. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι το TTF δεν αντικατοπτρίζει πλέον την ενεργειακή πραγματικότητα του μπλοκ αφού η Ρωσία έκοψε τις προμήθειες στην Ευρώπη και το μερίδιο φυσικού αερίου από τη Μόσχα μειώθηκε από 40% σε περίπου 7%.
«Αυτό θα βοηθήσει να αποφευχθεί η ακραία αστάθεια και οι αυξήσεις των τιμών, καθώς και η κερδοσκοπία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυσκολίες στην προμήθεια φυσικού αερίου σε ορισμένα κράτη μέλη», ανέφερε η επιτροπή σε προσχέδιο εγγράφου που είδε το Bloomberg.
Η Κομισιόν έχει μια πολιτική να μην σχολιάζει έγγραφα που δεν έχουν δημοσιευθεί, ενώ και το προσχέδιο ενδέχεται να αλλάξει πριν από την συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη στη συνάντηση του σώματος των επιτρόπων στο Στρασβούργο για νομοθετικές προτάσεις για την ενέργεια. Το επόμενο βήμα, πάντως, είναι η συζήτηση για την έγκριση του πακέτου από τους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής στις 20-21 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.
Δυναμικό όριο τιμών στο φυσικό αέριο
Σύμφωνα με το προσχέδιο, η δέσμη μέτρων θα περιλαμβάνει επίσης έναν προσωρινό μηχανισμό ημερήσιου ανώτατου ορίου τιμών για να αποφευχθεί η ακραία αστάθεια στις αγορές παραγώγων ενέργειας. Στόχος είναι να «διασφαλιστεί ένας πιο υγιής μηχανισμός διαμόρφωσης τιμών», προστατεύοντας τις ενεργειακές εταιρείες της περιοχής από μεγάλες αυξήσεις και βοηθώντας τες να εξασφαλίσουν τον εφοδιασμό μεσοπρόθεσμα.
Η Επιτροπή δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις για να επιβάλει ανώτατο όριο στις τιμές του φυσικού αερίου. Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία και το Βέλγιο πρότειναν την περασμένη εβδομάδα ένα όριο στους μεγαλύτερους εμπορικούς κόμβους της περιοχής, το οποίο θα περιλαμβάνει έναν διάδρομο που θα επιτρέπει στις τιμές να κυμαίνονται, για παράδειγμα, κατά περίπου 5%. Πρότειναν το εύρος τιμών να επανεξετάζεται τακτικά για να αντικατοπτρίζει το επίπεδο άλλων βασικών σημείων αναφοράς της ενέργειας, όπως οι τιμές του αργού πετρελαίου, του άνθρακα και του φυσικού αερίου στη Βόρεια Αμερική και την Ασία.
Το δυναμικό όριο τιμών θα τεθεί σε ισχύ, ενώ η ΕΕ εργάζεται παράλληλα για ένα νέο συμπληρωματικό σημείο αναφοράς για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), σύμφωνα με το προσχέδιο της Επιτροπής. Ο νέος δείκτης θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται στα τέλη του 2022, με το σημείο αναφοράς να αναμένεται να είναι διαθέσιμο εγκαίρως για την επόμενη περίοδο πλήρωσης των αποθεμάτων αερίου στις αρχές του 2023.
Ορισμένες χώρες ζήτησαν επίσης να διακοπεί η σχέση μεταξύ των τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της επιβολής ανώτατου ορίου τιμών στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, μια ιδέα που η Επιτροπή δεν σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία. Ενώ ένα τέτοιο μοντέλο έχει μειώσει τις τιμές στην Ισπανία και την Πορτογαλία, ενέχει ορισμένους κινδύνους εάν εισαχθεί σε ολόκληρο το μπλοκ, ανέφερε στο προσχέδιο.
Τόνωση της ρευστότητας στις αγορές ενέργειας
Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να υιοθετήσει εργαλεία για την τόνωση της ρευστότητας στις αγορές ενέργειας, αυξάνοντας το όριο εκκαθάρισης για παράγοντες εκτός του χρηματοοικονομικού τομέα στα 4 δισεκατομμύρια ευρώ και διευρύνοντας τον κατάλογο των αποδεκτών περιουσιακών στοιχείων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εξασφάλιση για ένα έτος.
Για να αυξήσει την ανθεκτικότητα και τα πλεονεκτήματά της στις συνομιλίες με εναλλακτικούς προμηθευτές φυσικού αερίου, η Επιτροπή θέλει να ενισχύσει την κοινή πλατφόρμα αγορών της, η οποία θα συντονίζει την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου. Εάν τα αποθέματα εξαντληθούν στο τέλος αυτού του χειμώνα, η επίτευξη του στόχου πλήρωσης 90% έως τον Νοέμβριο του 2023 μπορεί να είναι πιο δύσκολη από ό,τι για αυτόν τον χειμώνα, σύμφωνα με το προσχέδιο.
Το σχέδιο είναι να δοθεί εντολή στα κράτη μέλη να αγοράζουν από κοινού φυσικό αέριο που αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 15% των αποθεμάτων τους και να επιτραπεί στις εταιρείες να σχηματίσουν μια ευρωπαϊκή κοινοπραξία. Οι ρωσικές πηγές εφοδιασμού θα αποκλείονται από τη συμμετοχή.
