«Η Κρήτη μπορεί να αποτελέσει το μοντέλο εφαρμογής ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου που να βασίζεται στη βιώσιμη ανάπτυξη», δήλωσε νωρίτερα ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σωκράτης Φάμελλος, στις εργασίες του «Περιφερειακού Συνεδρίου για την παραγωγική ανασυγκρότηση: Επενδύοντας στην Κρήτη». Επίσης, ανέφερε ότι «το περιβάλλον μπορεί και πρέπει να αποτελέσει το μοχλό ανάπτυξης του νησιού, τροφοδοτώντας ένα νέο μοντέλο οικονομίας με ορθή και βιώσιμη αξιοποίηση του φυσικού πλούτου, προτεραιότητα στην πρόληψη και την εξοικονόμηση πόρων και στην προώθηση του μοντέλου της κυκλικής οικονομίας», καλώντας όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, κεντρική διοίκηση, αυτοδιοίκηση, κοινωνικούς φορείς και πολίτες να εργασθούν από κοινού, στην κατεύθυνση ενός ευρύτερου κοινωνικού μετασχηματισμού, απαραίτητου για τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης και της ποιότητας ζωής των πολιτών.
«Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό εργαλείο, αλλά έχει και ουσιαστικά δημοκρατικά χαρακτηριστικά, εφόσον υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και την πρόσβαση στα φυσικά αγαθά και των επόμενων γενεών», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Σωκράτης Φάμελλος αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, ο οποίος αποτελεί καλό παράδειγμα προστασίας φυσικού πλούτου, ενώ ανήγγειλε την άμεση προκήρυξη έργου για την Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων και Σχεδίων Διαχείρισης για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000, προκειμένου να θωρακιστεί θεσμικά και περιβαλλοντικά η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών.
Επίσης, στον τομέα της πρωτογενούς παραγωγής ο Αν. ΥΠΕΝ έκανε λόγο για τα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης που θεσπίστηκαν τον περασμένο Ιούλιο και αποτελούν, για πρώτη φορά, ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για την περαιτέρω ανάπτυξη της κτηνοτροφίας, τόσο για την Κρήτη, όσο και για όλη την Ελλάδα.
«Η ανάδειξη και αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος και του πολιτισμικού κεφαλαίου κάθε τόπου είναι ζήτημα άμεσης προτεραιότητας», επεσήμανε ο Σωκράτης Φάμελλος, δίνοντας ως παράδειγμα τη δημιουργία ολοκληρωμένου δικτύου πεζοπορικών διαδρομών στην Περιφέρεια Κρήτης, ενός σχεδίου που με το μικρότερο δυνατό κόστος, μπορεί να αποδώσει πολλαπλά οφέλη στην τοπική κοινωνία, αφού το δίκτυο που θα προκύψει θα προωθήσει τον εναλλακτικό τουρισμό, τον αγρο-τουρισμό και τον οικο-τουρισμό, ενώ θα ενισχύσει το τοπικό προϊόν και την τοπική οικονομία. Στην περίπτωση της Κρήτης ιδιαίτερα σημαντική είναι και η αξιοποίηση των ιαματικών πηγών.
Η ορθή διαχείριση των υδατικών πόρων της Κρήτης, η διαχείριση των υγρών αποβλήτων, ζητήματα αστικής κινητικότητας και κλιματικής αλλαγής, καθώς και θέματα που σχετίζονται με την ανακύκλωση και την κυκλική οικονομία, επίσης αναφέρθηκαν στην ομιλία του Αν. ΥΠΕΝ.
Τόσο η 1η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμού, όσο και το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας που βρίσκονται σε εξέλιξη, θα επιτρέψουν με την ολοκλήρωσή τους την επίτευξη ισορροπίας του υδατικού ισοζυγίου στην Κρήτη και θα αποτελέσουν οδηγό για μέτρα και έργα, τα οποία θα κάνουν δυνατή την ορθότερη εξέταση συνεργειών μεταξύ περιβαλλοντικής και ποιοτικής επάρκειας, παραγωγικών δραστηριοτήτων και απαιτούμενων μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας.
«Και βέβαια, ορθή διαχείριση υδατικών πόρων σημαίνει και ορθή διαχείριση υγρών αποβλήτων», τόνισε ο Σωκράτης Φάμελλος λέγοντας ότι σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, την Αυτοδιοίκηση και φορείς όπως η ΕΔΕΥΑ γίνονται συντονισμένες προσπάθειες, προκειμένου να υλοποιηθούν δράσεις για την επεξεργασία αστικών λυμάτων της χώρας, σε συμμόρφωση με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο. «Επειδή η καθυστέρηση των έργων επεξεργασίας λυμάτων είναι τεράστια, και οι διαθέσιμοι χρηματικοί πόροι περιορισμένοι, έχουμε επιλέξει να εστιάσουμε στους οικισμούς Γ΄ προτεραιότητας (με ισοδύναμο πληθυσμό άνω των 2000 κατοίκων), όπου πρέπει να ικανοποιηθούν άμεσες ανάγκες γιατί είμαστε αντιμέτωποι με ευρωπαϊκές παραβάσεις», είπε. Με τον τρόπο αυτό θα επιλυθεί ένα μεγάλο πρόβλημα υποβάθμισης τόσο των εσωτερικών υδάτων, όσο και του θαλάσσιου Περιβάλλοντος και των υδάτων κολύμβησης.
Όσο για την προσαρμογή στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ο Αν. ΥΠΕΝ σημείωσε ότι η Κρήτη, ως Περιφέρεια, θα κληθεί να αντιμετωπίσει ιδιαίτερες προκλήσεις στους τομείς του τουρισμού, του δομημένου περιβάλλοντος, των μεταφορών, της υγείας, της γεωργίας, των δασών και της αλιείας, όπως αναφέρεται και στην Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή. «Ήδη στην Περιφέρεια, γίνονται προσπάθειες εκτίμησης επιπτώσεων στους διάφορους τομείς, αλλά είναι επίσης απαραίτητο οι Περιφερειακές Αρχές να προχωρήσουν και με την εκπόνηση του Περιφερειακού Σχεδίου Προσαρμογής, και να ιεραρχήσουν καλύτερα τις τοπικές προτεραιότητες και τις αναγκαίες παρεμβάσεις προσαρμογής».
Ο Σωκράτης Φάμελλος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη διαπραγμάτευση για το νομοθετικό πακέτο επίτευξης στόχων μείωσης εκπομπών για το 2030, που γίνεται στην Ευρώπη, λέγοντας ότι η χώρα μας, στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών έχει ήδη εξασφαλίσει ένα ειδικό χρηματοδοτικό εργαλείο, ύψους 20 εκ. δικαιωμάτων (αυτό αντιστοιχεί συντηρητικά σε περίπου 400 εκ. €), το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος των νησιών. Πρόκειται για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και κυρίως για έργα διασύνδεσης με το ηπειρωτικό σύστημα, όπου το αμέσως επόμενο προγραμματισμένο έργο είναι η μικρή και μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης.
Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή συνδέεται και με τις μεταφορές, ιδιαίτερα στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον, όπου χρειάζονται ολοκληρωμένες παρεμβάσεις. Η βιώσιμη αστική κινητικότητα είναι μία από αυτές και δεν συνδέεται μόνο με μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και με μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Έχει να κάνει με την ποιότητα ζωής, την καθημερινότητα των πολιτών, των επισκεπτών και των επιχειρήσεων μιας πόλης. Εκτός από τη ζωή της πόλης, συνδέεται και με τη ζωή έξω από αυτή, και αποτελεί ένα παράγοντα που έχει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και στις προοπτικές ενός Δήμου.
«Για το λόγο αυτό, η Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα είναι μία αναπτυξιακή και περιβαλλοντική κατεύθυνση την οποία προωθούμε. Ήδη έχουμε το καλό παράδειγμα του Ρεθύμνου, που είναι ο πρώτος Δήμος της χώρας που συμμετέχει σε έργο που εντάσσεται στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία CIVITAS και φιλοδοξεί να γίνει Πρότυπος Βιώσιμος Τουριστικός Προορισμός, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη», τόνισε ο Σωκράτης Φάμελλος και επ’ ευκαιρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας κάλεσε όλους τους Δημάρχους της Περιφέρειας να επενδύσουν και σε αυτόν τον τομέα, όχι μόνο με σχεδιασμό, αλλά και με υλοποίηση έργων. «Τα Σχέδια δεν πρέπει να μένουν στα χαρτιά και στα ράφια. Πρέπει και να υλοποιούνται, και η Αυτοδιοίκηση στον τομέα αυτό έχει τον πρωταρχικό ρόλο», είπε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο Σωκράτης Φάμελλος αναφέρθηκε εκτενώς στην έννοια της κυκλικής οικονομίας, χαρακτηρίζοντάς την ως βασικό κεφάλαιο της νέας αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας. «Η κυκλική οικονομία είναι η απάντηση του μέλλοντος για ένα παραγωγικό πρότυπο καινοτόμο, αποτελεσματικό και με σεβασμό προς το περιβάλλον. Επίσης, είναι και η απάντηση στα προβλήματα διαχείρισης των απορριμμάτων για τα οποία η χώρα πληρώνει υπέρογκα πρόστιμα για τις ανεξέλεγκτες χωματερές και τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων».
«Η ορθή διαχείριση των αποβλήτων είναι ευκαιρία για ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών, δευτερογενούς αγοράς υλικών, νέων επιχειρηματικών μοντέλων, για θέσεων εργασίας και παραγωγικής απασχόλησης του επιστημονικού δυναμικού», ανέφερε ο Αν. ΥΠΕΝ, προσθέτοντας ότι η κυκλική οικονομία είναι συμβατή και φιλική προς τον ελληνικό παραγωγικό ιστό, ο οποίος χαρακτηρίζεται από μικρό μέγεθος επιχειρήσεων.
Για την Κρήτη ειδικά, εκτός από τις υποδομές που υπάρχουν ήδη στον Περιφερειακό Σχεδιασμό προβλέπονται επίσης 4 Μονάδες Επεξεργασίας Συμμείκτων ΑΣΑ (ΜΕΑ+ΜΕΒΑ+ΧΥΤΥ) σε Χερσόνησο, Αμάρι (Ρέθυμνο), Σητεία και Νοτιοδυτικών περιοχών ΠΕ Ηρακλείου, 3 Μονάδες Επεξεργασίας προδιαλεγμένων οργανικών σε Αρχάνες, Καζαντζάκη και Ιεράπετρα, η αναβάθμιση της μονάδας βιολογικής ξήρανσης Ηρακλείου, ενώ έχει ολοκληρωθεί η αναβάθμιση της υφιστάμενης και λειτουργούσας ΜΒΤ μονάδας (ΕΜΑΚ) στα Χανιά.
Πρόσφατα ανακοινώθηκε η ένταξη στο ΕΣΠΑ (ΥΜΕΠΕΡΑΑ), η χρηματοδότηση των τριών έργων ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων, συνολικής δημόσιας δαπάνης 59 εκατομμυρίων ευρώ: η κατασκευή Μονάδας Μηχανικής Διαλογής Απορριμμάτων και Κομποστοποίησης στον ΧΥΤΑ του Δήμου Χερσονήσου, η κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων και ΧΥΤΥ Αμαρίου, και η κατασκευή Μονάδας Κομποστοποίησης στον Δήμο Αρχανών - Αστερουσίων. «Οι τρεις Μονάδες ενσωματώνουν σύγχρονες πρακτικές στη διαχείριση των αποβλήτων, δίνοντας έμφαση στην επεξεργασία και την επαναχρησιμοποίηση τους. Η ένταξή των μονάδων στο ΕΣΠΑ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα εφαρμογής του νέου Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και του ΠΕΣΔΑ της Κρήτης», κατέληξε ο Αν. ΥΠΕΝ.
