Μετρήσιμα αποτελέσματα στην επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης καταγράφονται μετά την εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη, σύμφωνα με το Δελτίο του Παρατηρητηρίου Μεταρρυθμίσεων του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), με τίτλο «Μεταρρυθμίσεις στο Δικαστικό Σύστημα».
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης στα Πρωτοδικεία της χώρας μειώθηκε από 774 σε 357 ημέρες, μέσα σε 18 μήνες από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης, καταγράφοντας μείωση μεγαλύτερη του 50%.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η βελτίωση στο Πρωτοδικείο Αθηνών, όπου ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης περιορίστηκε από τις 1.448 στις 478 ημέρες, δηλαδή μειώθηκε κατά 970 ημέρες.
Στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης καταγράφεται μείωση κατά 235 ημέρες, ενώ στο Πρωτοδικείο Πειραιώς ο αντίστοιχος χρόνος περιορίστηκε κατά 192 ημέρες.
Παράλληλα, σημαντική πρόοδος σημειώνεται και στην εκκαθάριση των δικαστικών υποθέσεων. Σε πανελλαδικό επίπεδο, το ποσοστό εκκαθάρισης αυξήθηκε από 86,2% σε 105,1%, γεγονός που σημαίνει ότι πλέον ολοκληρώνονται παπερισσότερες υποθέσεις από όσες εισέρχονται στα Πρωτοδικεία.
Στην Αθήνα το ποσοστό αυξήθηκε από 86% σε 112,7%, στη Θεσσαλονίκη από 88,9% σε 113,3% και στον Πειραιά από 77,2% σε 101,1%.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας συνοδεύτηκε από σημαντική αύξηση των εισερχόμενων υποθέσεων. Παρά την πρόσθετη επιβάρυνση, τα Πρωτοδικεία αρχίζουν πλέον να περιορίζουν το συσσωρευμένο απόθεμα εκκρεμών υποθέσεων.
Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η βελτίωση συνδέεται με την αναδιοργάνωση της δικαιοδοσίας, την αποτελεσματικότερη κατανομή του δικαστικού φόρτου, την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, την εξειδίκευση των δικαστικών λειτουργών και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η αποφόρτιση των δικαστηρίων μέσω της μεταφοράς αρμοδιοτήτων σε δικηγόρους και συμβολαιογράφους, καθώς και της ενίσχυσης των μηχανισμών εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Το Παρατηρητήριο επισημαίνει ότι η ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις στην ελληνική οικονομία, ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου, την προσέλκυση επενδύσεων, την παραγωγικότητα και την πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση.
Το ΚΕΠΕ διευκρινίζει ότι οι διεθνείς δείκτες αποδοτικότητας της Δικαιοσύνης δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει τις πρόσφατες εξελίξεις, καθώς τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) αφορούν το 2024.
Τα επικαιροποιημένα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, μέσω του συστήματος JustStat, προσφέρουν μια πιο πρόσφατη αποτύπωση της κατάστασης.
Η προοπτική περαιτέρω βελτίωσης παραμένει ανοικτή, καθώς σημαντικό μέρος των μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και τα αποτελέσματά τους αναμένεται να αποτυπωθούν πληρέστερα το επόμενο διάστημα.
