Σαφές και αυστηρό μήνυμα για την ανάγκη άμεσων και ουσιαστικών παρεμβάσεων στη διαχείριση της λεωφόρου Κηφισού, αλλά και συνολικά στο συγκοινωνιακό μέλλον της Αθήνας, στέλνει μέσω συνέντευξής του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του ΕΜΠ και συγκοινωνιολόγος Γιώργος Γιαννής.
Ο Κηφισός, ένας από τους πιο νευραλγικούς κυκλοφοριακούς άξονες του Λεκανοπεδίου, αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σοβαρά προβλήματα συμφόρησης, που εντείνονται χρόνο με τον χρόνο, ακόμη και τους θερινούς μήνες. Όπως τονίζει ο κ. Γιαννής, απαιτείται άμεση και σοβαρή διαχείριση της λειτουργίας του δρόμου, αντίστοιχη με αυτή της Αττικής Οδού. "Χρειάζεται επαρκής αριθμός συνεργείων επέμβασης (τροχαία, γερανοί, τεχνικά συνεργεία), ώστε κάθε συμβάν να επιλύεται χωρίς να προκαλεί ντόμινο επιπτώσεων στην κυκλοφορία", εξηγεί.
«Ο Κηφισός λειτουργεί χωρίς κανόνες»
Ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι η σημερινή κατάσταση στον Κηφισό δεν είναι βιώσιμη. Η κακή συντήρηση, οι συνεχείς αλλαγές στον αριθμό των λωρίδων, αλλά και η έλλειψη συμπληρωματικών έργων – όπως η επέκταση της λεωφόρου Κύμης και ο επανασχεδιασμός των κόμβων – επιτείνουν το κυκλοφοριακό χάος. "Αν δεν αναληφθεί σοβαρή δράση, η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Ήδη, από το 2021 έως το 2024, καταγράφηκε 20% μείωση της μέσης ταχύτητας κυκλοφορίας. Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, μέχρι το 2030 οι χρόνοι μετακίνησης στους βασικούς άξονες θα έχουν σχεδόν διπλασιαστεί", προειδοποιεί.
Η ουσία δεν είναι τα ΙΧ, αλλά οι άνθρωποι
Όπως τονίζει ο κ. Γιαννής, το πρόβλημα δεν είναι απλώς κυκλοφοριακό. Είναι ζήτημα στρατηγικού σχεδιασμού και κοινωνικής επιλογής. "Όσες υποδομές και αν φτιάξουμε, αυτές θα γεμίσουν με αυτοκίνητα. Η κυκλοφορία ισορροπεί πάντα στη συμφόρηση", λέει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως η πραγματική λύση βρίσκεται στην ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών και στη δημιουργία εναλλακτικών τρόπων μετακίνησης, όπως το ποδήλατο και το περπάτημα.
"Οι ευρωπαϊκές πόλεις με τις οποίες συγκρινόμαστε – Λονδίνο, Στοκχόλμη, Όσλο, Μιλάνο – εδώ και χρόνια έχουν αλλάξει στρατηγική. Δεν προσπαθούν να εξυπηρετήσουν τα ΙΧ, αλλά τους ανθρώπους", σημειώνει.
Τιμολόγηση συμφόρησης: «Πληρώνει αυτός που δημιουργεί το πρόβλημα»
Ο καθηγητής ανοίγει επίσης τη συζήτηση για ένα μέτρο που παραμένει ταμπού στη χώρα μας: την τιμολόγηση της συμφόρησης, δηλαδή τα "αστικά διόδια". Όπως αναφέρει, πρόκειται για δίκαιο και αποτελεσματικό εργαλείο. "Αυτός που ρυπαίνει και δημιουργεί κυκλοφοριακή συμφόρηση – δηλαδή τα ΙΧ – πληρώνει. Τα έσοδα κατευθύνονται σε μέσα μαζικής μεταφοράς και υποδομές για ποδήλατα", εξηγεί.
Ωστόσο, η Πολιτεία δείχνει απροθυμία να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. "Δεν έχουμε ούτε τα βασικά δεδομένα – ποιος παρανομεί, πόσοι κινούνται εκτός κανονισμού στον Δακτύλιο, τι γίνεται με τη στάθμευση. Αν δεν γνωρίζεις το μέγεθος του προβλήματος, δεν μπορείς να το λύσεις", υπογραμμίζει.
Δακτύλιος και ΜΜΜ: Χρειάζονται επανασχεδιασμό και επενδύσεις
Ο υφιστάμενος Δακτύλιος, σύμφωνα με τον κ. Γιαννή, "ουσιαστικά δεν λειτουργεί" και πρέπει να μετατραπεί σε εργαλείο περιβαλλοντικής και κυκλοφοριακής πολιτικής. "Η επιτήρηση πρέπει να γίνεται με κάμερες και αυτόματη αποστολή προστίμων. Παράλληλα, να εφαρμοστεί σύστημα περιορισμού κυκλοφορίας με βάση τις εκπομπές ρύπων", προτείνει.
Όσο για τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, η εικόνα είναι μικτή. "Το μετρό είναι το πιο αξιόπιστο μέσο, γι’ αυτό και προτιμάται. Πρέπει να επιταχυνθούν οι επεκτάσεις του, με βάση το σχέδιο των 8 γραμμών και 200 σταθμών. Χάσαμε μία δεκαετία – τώρα είναι η ώρα να καλύψουμε το κενό", τονίζει.
Στις περιοχές που δεν υπάρχει μετρό, η λύση είναι τα λεωφορεία, αλλά με σοβαρή αναβάθμιση: "Χρειάζεται εκτεταμένο δίκτυο λεωφορειολωρίδων με αστυνόμευση μέσω καμερών. Όταν το λεωφορείο κινείται πιο γρήγορα από το ΙΧ, ο κόσμος το προτιμά", λέει.
Ο κόμβος του Σχιστού και τα υπόλοιπα έργα
Σχετικά με τον τριπλό κόμβο του Σχιστού, ο κ. Γιαννής τον χαρακτηρίζει "αναγκαίο αλλά καθυστερημένο", σημειώνοντας ότι αποτελεί μόνο προσωρινή ανακούφιση. "Σύντομα ο ελεύθερος χώρος που θα δημιουργηθεί στον Κηφισό θα καταληφθεί ξανά", προειδοποιεί.
Τονίζει την ανάγκη για νέες επεκτάσεις του περιφερειακού οδικού δικτύου – Κύμης, Υμηττού, Οινόφυτα-Ελευσίνα, Μεσόγεια – με προτεραιότητα όμως στη χρηματοδότηση των ΜΜΜ. "Η Πολιτεία έχει ήδη δημιουργήσει εξαιρετικό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων. Τώρα πρέπει να επενδύσει στο μετρό και τα λεωφορεία", λέει με έμφαση.
Η τελική επιλογή είναι πολιτική και κοινωνική
Ο καθηγητής Γιαννής κλείνει τη συνέντευξή του με μια καθαρή τοποθέτηση: "Το κυκλοφοριακό δεν έχει ‘μαγική λύση’. Ή θα συνεχίσουμε να υποβαθμίζουμε την ποιότητα ζωής στην πόλη για να κινούμαστε όλοι με ΙΧ, ή θα κάνουμε τη γενναία επιλογή να στηρίξουμε ειλικρινά τα ΜΜΜ και τις βιώσιμες μετακινήσεις."
Η επιλογή, λοιπόν, ανήκει όχι μόνο στην Πολιτεία αλλά και σε όλους μας.
