Σύμβαση δωρεάς για την υλοποίηση του έργου «Εκτέλεση εργασιών στερέωσης και πυροπροστασίας του συγκροτήματος Πύργου Προσφορίου Ουρανούπολης» υπέγραψαν η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Πρόεδρος της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.», Χρήστος Μπαλάσκας, παρουσία του Δημάρχου Αριστοτέλη Στέλιου Βαλιάνου.
Το έργο περιλαμβάνει την υλοποίηση εργασιών αποκατάστασης της στατικής επάρκειας του Πύργου του Προσφορίου, την πυροπροστασία του πύργου και των συνοδευτικών του κτηρίων, καθώς και παρεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο. Ειδικότερα, προβλέπονται ενισχύσεις των λιθοδομών, επισκευές ξύλινων στοιχείων, εργασίες στον αρσανά, εφαρμογή μέτρων ενεργητικής πυροπροστασίας και διαμόρφωση του χώρου πρόσβασης.
Η δωρεά της εταιρείας Ελληνικός Χρυσός Α.Ε. ανέρχεται στο ποσό των 1.300.000 ευρώ και καλύπτει το σύνολο του προϋπολογισμού του έργου. Το έργο θα υλοποιηθεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Ορους, ενώ η εφαρμογή της Σύμβασης θα πραγματοποιηθεί υπό την εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Ο Πύργος του Προσφορίου αποτελεί το σημαντικότερο σωζόμενο βυζαντινό και μεταβυζαντινό συγκρότημα της περιοχής, το οποίο αφηγείται την ιστορία της Ουρανούπολης, μέσα στους αιώνες. Η ύπαρξή του τεκμηριώνεται ήδη από το 1344, ενώ θεωρείται βέβαιο ότι ανεγέρθηκε τον 11ο ή 12ο αιώνα. Αποτελούσε τμήμα του μετοχίου «Προσφόριον» της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου, το οποίο περιλάμβανε αγροτικές και λιμενικές υποδομές, με επίκεντρο τον πύργο-κατοικία, τον μπαρμπακά (οχυρωμένο περίβολο) και τον αρσανά (λιμενικό καταφύγιο). Το Υπουργείο Πολιτισμού δια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Ορους ωρίμασε τις μελέτες για τη συντήρηση και την αποκατάσταση του συγκροτήματος. Βασική πολιτική μας στο Υπουργείο Πολιτισμού είναι η ανάπτυξη συνεργιών και συνεργασιών με τον ιδιωτικό τομέα και την τοπική αυτοδιοίκηση προς όφελος του μνημειακού αποθέματος κάθε περιοχής. Επενδύοντας στον πολιτισμό ενδυναμώνουμε τις τοπικές κοινωνίες και τις περιφερειακές οικονομίες. Βαθιά μου πεποίθηση είναι ότι ο Πολιτισμός αποτελεί δημόσιο κοινωνικό αγαθό, αλλά και διακριτό οικονομικό τομέα. Είναι άμεσα συνυφασμένος με την κοινωνική συνοχή, την ευημέρια, την ανάπτυξη, την οικονομία. Ευχαριστώ τον Πρόεδρο της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» Χρήστο Μπαλάσκα, για την αποδοχή του αιτήματός μας, η οποία, σήμερα, μας φέρνει όλους μαζί στην Ουρανούπολη».
Ο Πρόεδρος της Ελληνικός Χρυσός Α.Ε., Χρήστος Μπαλάσκας, ανέφερε: «Η δέσμευσή μας για βιώσιμη ανάπτυξη και δημιουργία αξίας για τις κοινότητες του Δήμου Αριστοτέλη υλοποιείται μέσα από μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, που περιλαμβάνει στοχευμένες κοινωνικές επενδύσεις με ουσιαστικό αντίκτυπο στην τοπική κοινωνία και τις μελλοντικές της προοπτικές. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς δε θα μπορούσε να μη διατηρεί κεντρική θέση στο στρατηγικό πρόγραμμα κοινωνικών επενδύσεων αξίας 80 εκατ. δολαρίων που σχεδιάζουμε για την περιοχή. Ανάμεσά τους, η αναστήλωση του Πύργου της Ουρανούπολης είναι μια δράση που ξεχωρίζει γεμίζοντάς μας με υπερηφάνεια και εκφράζοντας τον σεβασμό μας στην ιστορία και ταυτότητα της περιοχής».
Ο Δήμαρχος Αριστοτέλη, Στέλιος Βαλιάνος, δήλωσε: «Η εξεύρεση πόρων για την αποκατάσταση του Πύργου του Προσφορίου στην Ουρανούπολη, έρχεται ως αποτέλεσμα της σταθερής διεκδίκησης της Δημοτικής μας Αρχής για αντισταθμιστικά οφέλη προς την τοπική κοινωνία από τη μεταλλευτική δραστηριότητα. Χαίρομαι, που θα δούμε το έργο να υλοποιείται και ένα εμβληματικό τοπόσημο της Ουρανούπολης, τον Πύργο που στέκει “φρουρός” της πύλης προς το Άγιον Όρος, να προστατεύεται και να αναδεικνύεται όπως του αρμόζει. Επιπλέον, είμαι βέβαιος πως το Υπουργείο Πολιτισμού , δεν θα παραλείψει να αξιοποιήσει ένα σημαντικό μέρος των πόρων που εξοικονομούνται, με την ανάληψη της δαπάνης του έργου από τον “Ελληνικό Χρυσό”, για να στηρίξει άλλες προσπάθειες ανάδειξης του πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής μας!»
Το συγκρότημα διαθέτει πλούσια ιστορική συνέχεια. Μέχρι το 1922 ο Πύργος χρησίμευε ως κατοικία του διαχειριστή του μετοχίου. Το 1924 εγκαταστάθηκαν σε αυτόν προσωρινά προσφυγικές οικογένειες από την Μικρά Ασία. Το 1928 εγκαταστάθηκε εκεί με άδεια της κοινότητας το ζεύγος Sydney και Joyce Loch, που προσέφερε αξιόλογο ανθρωπιστικό έργο στους κατοίκους της περιοχής. Σήμερα, ο μπαρμπακάς λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος, φιλοξενώντας στο ισόγειο του αρχαιότητες από την προχριστιανική και χριστιανική Χαλκιδική, ενώ ο πάνω όροφος του είναι αφιερωμένος στους πρόσφυγες της Ουρανούπολης και στο ζεύγος Loch.
Στην εκδήλωση παρευρέθησαν ο Βουλευτής Π.Ε. Χαλκιδικής Ιωάννης Γιώργος, η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Χαλκιδικής Ζωγράφου Αικατερίνη και ο Louw Smith, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος Ανάπτυξης για την Ελλάδα, Eldorado Gold.
