Με φόντο τις γεωπολιτικές αναταράξεις στα παράλληλα μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής διοργανώνεται η φετινή 27η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης του Economist με την Ελληνική Κυβέρνηση (27th Annual Economist Government Roundtable, The great transition: Geopolitics-Environment-Technology), που πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα και της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.
Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και επιφανείς ομιλητές συζητούν, μεταξύ άλλων, για τις επιτακτικές προκλήσεις στην παγκόσμια ασφάλεια, το επείγον της κλιματικής κρίσης, τους νέους δρόμους στην τεχνολογία, την πράσινη μετάβαση, το οικονομικό, επενδυτικό και επιχειρηματικό τοπίο αλλά και τις προκλήσεις της νέας γενιάς σε μια μεταβατική περίοδο μετά την πανδημία.
Joan Hoey, Συντάκτρια, The Democracy Index, & Επικεφαλής Αναλύτρια για την Ελλάδα, The Economist Group.
Ο πόλεμος Ισραήλ-Χαμάς αυξάνει τη γεωπολιτική πολυπλοκότητα, τόνισε η συντάκτρια του The Democracy Index και επικεφαλής αναλύτρια για την Ελλάδα του The Economist Group Joan Hoey, σχολιάζοντας ότι οι προκλήσεις για τη διεθνή τάξη είναι τέτοιες που δεν έχουμε ξαναδεί από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μίλησε για άνευ προηγουμένου αγριότητα της Χαμάς έναντι αμάχων καθώς και για επανεμφάνιση του αντισημιτισμού. Ανέφερε ότι το Ισραήλ είναι αποφασισμένο να εξαλείψει τη Χαμάς, αλλά το θέμα είναι πώς θα το κάνει χωρίς να ισοπεδώσει τη Γάζα και να διακινδυνεύσει τη διάχυση του πολέμου στην περιοχή. H Joan Hoey τόνισε ότι η αντίδραση των ΗΠΑ δείχνει πως είναι μια δύναμη απαραίτητη για τον κόσμο, όχι μόνο ως εγγυητής του δικαιώματος του Ισραήλ να υπάρχει αλλά και σε σχέση με τις άλλες συγκρούσεις στις πύλες της Ευρώπης. Όσον αφορά την παγκόσμια οικονομία, ανέφερε ότι το Economist Intelligence Unit (EIU) προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 2,2% το 2024, 1,3% για την Ευρώπη και 4,8% για την Κίνα. Όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, επεσήμανε πως ο Πούτιν υπολογίζει ότι η Ευρώπη θα αρχίσει να κουράζεται. Τόνισε ότι οι Ουκρανοί θα πρέπει να συνεχίσουν να μάχονται, αναρωτήθηκε ωστόσο αν θα έχουν τα μέσα να το κάνουν αποτελεσματικά και σε αυτό το πλαίσιο είπε ότι πρέπει να συνεχιστεί η στήριξη στην Ουκρανία για όσο χρειαστεί. Εξέφρασε αισιοδοξία για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, προβλέποντας ανάπτυξη 2,8% το 2024. Πρόσθεσε ότι οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας υποστηρίζονται από την τόνωση που προσφέρει στο ΑΕΠ ο τουρισμός, από την εισροή ευρωπαϊκών κονδυλίων, από την ανθεκτικότητα της κατανάλωσης παρά τον πληθωρισμό, καθώς επίσης από την πολιτική σταθερότητα, που συμβάλλει στην προσέλκυση επενδύσεων. Τέλος, η αναλύτρια του Economist αναφέρθηκε και σε προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, όπως οι φετινές φυσικές καταστροφές, και σχολίασε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να εστιάσει στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και επίσης ότι θα υπάρξει πίεση για πρωτογενή πλεονάσματα, δεδομένου ότι το χρέος της χώρας παραμένει υψηλό.
Alasdair Ross, Συντάκτης Προβλέψεων, The Economist – The World Ahead
Η πράσινη μετάβαση είναι σε εξέλιξη, έχει ήδη δρομολογηθεί και προχωρά με σταθερό ρυθμό, τόνισε κατά την έναρξη του ετήσιου συνεδρίου του Economist ο συντάκτης προβλέψεων του περιοδικού Alasdair Ross, προσθέτοντας ότι υπάρχει ένα βραχυπρόθεσμο πισωγύρισμα λόγω της ενεργειακής κρίσης. Σχολίασε ότι η ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας φέρνει στο επίκεντρο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς αυτές υπάρχουν παντού. Ο Alasdair Ross αναφέρθηκε περαιτέρω στην τεχνολογική μετάβαση, λέγοντας ότι η ψηφιακή επανάσταση είναι κάτι που εξελίσσεται εδώ και τουλάχιστον 50 χρόνια. Επεσήμανε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση αλλάζουν το παιχνίδι σε πολλούς τομείς. Η τεχνολογική μετάβαση επηρεάζει και τους παγκόσμιους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς, καθώς υπάρχει ανησυχία για το ποιος ελέγχει τις πληροφορίες, ανέφερε. Τέλος, αναφέρθηκε στο πώς αλλάζει και η τέχνη του πολέμου, φέρνοντας ως παράδειγμα την προοπτική χρήσης αυτόνομων μηχανών στα πεδία της μάχης.
Noam Katz, Πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα
Για απρόκλητη επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ μίλησε ο Πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα Noam Katz, αναφερόμενος διεξοδικά στα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, ημέρα η οποία θα μείνει στην ισραηλινή ιστορία, όπως είπε, ως «η δική μας 11η Σεπτεμβρίου». Μίλησε για «σφαγή που ξεπερνά ακόμα και την πιο άρρωστη φαντασία», ενώ χαρακτήρισε τη Χαμάς «γενοκτονική δολοφονική εγκληματική οργάνωση που έχει μοναδικό στόχο τον αφανισμό του κράτους του Ισραήλ». Ο Noam Katz αναφέρθηκε περαιτέρω στη μέχρι τώρα αντίδραση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, τονίζοντας ότι οι Ισραηλινοί είναι ενωμένοι απέναντι στην απειλή και ότι «δεν υπάρχει πιο δίκαιος πόλεμος από αυτόν». Εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Χαμάς είναι τμήμα ενός δικτύου εξτρεμιστών που καθοδηγείται από το Ιράν και που περιλαμβάνει επίσης τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούτι στην Υεμένη καθώς και παραστρατιωτικές δυνάμεις στο Ιράκ και τη Συρία. Είπε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να αφήσει έναν «γενοκτονικό τρομοκρατικό στρατό» στα σύνορά του και ότι «η καταστροφή αυτού του στρατού θα επαναφέρει την ελπίδα για μια καλύτερη Μέση Ανατολή», ενώ τόνισε ότι «η Χαμάς δεν εκπροσωπεί τους Παλαιστινίους». Σημείωσε ότι η μάχη κατά της Χαμάς δεν θα είναι σύντομη και ότι το Ισραήλ θα αποφασίσει με ποιον ρυθμό θα τη διεξαγάγει. Είπε ότι το Ισραήλ ζήτησε από τον πληθυσμό της Λωρίδας της Γάζας να μετακινηθεί σε ασφαλείς περιοχές και επέτρεψε την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας. Τέλος, ο κ. Katz ευχαρίστησε, την Ελλάδα για την υποστήριξή της στο δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα και την έκκλησή της για άνευ όρων απελευθέρωση των ομήρων.
Nancy Pelosi, πρώην Πρόεδρος της Αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων
Στη μάχη μεταξύ δημοκρατίας και απολυταρχίας εστίασε σε μήνυμα που έστειλε στο συνέδριο η πρώην Πρόεδρος της Αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων Nancy Pelosi, σημειώνοντας ότι σε ολόκληρο τον κόσμο παρακολουθούμε δικτάτορες σε άνοδο και προσπάθειες να ανατραπεί η δημοκρατία. Ακόμη, τάχθηκε στο πλευρό της Ουκρανίας, λέγοντας ότι η «εξαιρετική στάση της» απέναντι στη Ρωσία στη διάρκεια του πολέμου μάς εμπνέει όλους. Τόνισε δε, την ανάγκη να συνεχιστεί σθεναρά η στήριξη στον ουκρανικό αγώνα μέχρι την τελική νίκη. Στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά της, η κ. Pelosi αναφέρθηκε εκτενώς και στην ανάγκη καταπολέμησης της κλιματικής κρίσης, χαρακτηρίζοντάς τη ζήτημα δημόσιας υγείας, παγκόσμιας ασφάλειας αλλά και οικονομίας. «Πρέπει να συνεργαστούμε για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης [...] να ακούσουμε τις φωνές όλων των κοινοτήτων», πρόσθεσε και συμπλήρωσε ότι είμαστε όλοι υπεύθυνοι για να διασφαλίσουμε υγιείς και ανθεκτικές κοινότητες για τις επόμενες γενιές.
Albin Kurti, Πρωθυπουργός του Κοσόβου
Στα επιτεύγματα της χώρας του όσον αφορά την οικονομία, την ελευθερία του Τύπου και την κοινωνική ευημερία αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Αlbin Kurti, σημειώνοντας ότι αυτή η πρόοδος αναγνωρίζεται κι από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Διεθνής Διαφάνεια και οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα. «Αυτό που καθιστά την επιτυχία μας αξιοσημείωτη είναι ότι δεν έχουμε θέσει την οικονομική ανάπτυξη προτεραιότητα εις βάρος της δημοκρατίας μας, ενισχύοντας την ανάπτυξη με την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Η δημοκρατία είναι μια πραγματικότητα για εμάς», είπε χαρακτηριστικά. Με αφορμή και τη σύγκρουση Ισραήλ-Χαμάς, ο κ. Kurti σημείωσε ότι υπάρχουν δυνάμεις που εργάζονται για την αποσταθεροποίηση γειτονικών τους χωρών, προσθέτοντας ότι πρέπει να υποστηρίξουμε σθεναρά τη δημοκρατία και τους υπερασπιστές της. Στο σημείο αυτό σημείωσε ότι η Σερβία υποχωρεί από τη δημοκρατία και ότι απειλεί τη χώρα του, επικαλούμενος το πρόσφατο αιματηρό επεισόδιο μεταξύ Σέρβων ενόπλων και Κοσοβάρων αστυνομικών σε χωριό του Κοσόβου. «Καμία ομάδα πολιτών δεν θα μπορούσε να συγκεντρώσει τέτοιο οπλισμό. Δεν γίνεται να μην υπήρξε σιωπηλή υποστήριξη της (σερβικής) κυβέρνησης» κατέληξε.
Yulia Tymoshenko, πρώην Πρωθυπουργός της Ουκρανίας
Η πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας Yulia Tymoshenko ευχαρίστησε όλες τις χώρες για τη στήριξη που παρέχουν στη χώρα της κατά τη διάρκεια του παρατεταμένου πολέμου με τη Ρωσία. Όπως σημείωσε, με τη δική τους βοήθεια η Ουκρανία συνεχίζει να μάχεται και να επιβιώνει, έχοντας καταστεί πιο δυνατή. Μιλώντας για τον πόλεμο στο Ισραήλ, εξέφρασε την υποστήριξή της στους Ισραηλινούς και πρόσθεσε πως τη ρωτούν αν θεωρεί ότι αυτή η σύγκρουση θα αποσπάσει την προσοχή από τον πόλεμο στην Ουκρανία, για να απαντήσει: «Έχουμε έναν πόλεμο δικτατόρων εις βάρος δημοκρατιών και ελεύθερων ανθρώπων». «Δεν υπάρχει χώρος για τη Χαμάς στο μέλλον. Το ίδιο ισχύει για κάθε μεγάλο αιμοσταγές καθεστώς. Αυτά τα καθεστώτα πρέπει να αντιμετωπιστούν και να ηττηθούν», σημείωσε.
Zoran Zaev, τέως Πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας
Στην ανάγκη να πρυτανεύσει ο διάλογος και η διπλωματία εστίασε ο τέως πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Zoran Zaev, αναφερόμενος στους πολέμους στην Ουκρανία, στο Ισραήλ αλλά και στην κλιμάκωση στα βόρεια του Κοσόβου. Δίνοντας ως παράδειγμα τη Συμφωνία των Πρεσπών, τόνισε τη σημασία του διαλόγου ακόμα και σε στιγμές που υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν, είπε πως το 2018 αποδέχθηκε μαζί με τον Αλέξη Τσίπρα ότι δεν γίνεται να αποφεύγουν τα δύσκολα ζητήματα που χρειάζονται λύσεις. «Η Συμφωνία των Πρεσπών μάς έφερε ένα βήμα πιο κοντά στην Ε.Ε. Η Ελλάδα μάς βοήθησε να επιταχύνουμε την ένταξή μας στην Ε.Ε.», πρόσθεσε ο Zoran Zaev.
Armen Sarkissian, πρώην Πρόεδρος και πρώην Πρωθυπουργός της Αρμενίας
Τραγικά χαρακτήρισε τα τελευταία τρία χρόνια για τη χώρα του λόγω του πολέμου με το Αζερμπαϊτζάν αλλά και του πολέμου στην Ουκρανία ο πρώην πρόεδρος και πρώην πρωθυπουργός της Αρμενίας Armen Sarkissian. Σημείωσε ακόμη πως κατά τη διάρκεια του πολέμου του Ναγκόρνο Καραμπάχ δεν υπήρξε υποστήριξη από την ευρωπαϊκή κοινότητα, συμπληρώνοντας ότι αυτό πρέπει να γίνει μάθημα, γιατί «ακόμα κι αν οι συγκρούσεις είναι μικρές, η επόμενη που θα έρθει θα είναι πιο μεγάλη». Ο κ. Sarkissian τόνισε ακόμη τη σημασία των μικρών κρατών που είναι πολύ επιτυχημένα και επικαλέστηκε ως παράδειγμα την Εσθονία, τη Δανία και την Ελβετία, για να προσθέσει ότι πρέπει να σκεφτούμε τα συσταστικά που φτιάχνουν «ένα επιτυχημένο μικρό κράτος». «Ευελπιστώ ότι μια μέρα τα κράτη αυτά θα μπορούν να φτιάξουν τη λέσχη των μικρών κρατών και να εκπροσωπηθούν στο G7», κατέληξε.
Ντόρα Μπακογιάννη, Βουλευτής, πρώην Υπουργός Εξωτερικών
Στην Ευρώπη «αντιδρούμε με πολύ αργό τρόπο», τόνισε η βουλευτής και πρώην υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη. Όπως ανέφερε, το Ισραήλ επισκέφθηκαν ο Έλληνας και ο Βρετανός πρωθυπουργός καθώς και ο Γάλλος πρόεδρος, αλλά όλοι πήγαν μόνοι τους. «Δεν υπήρξε ευρωπαϊκή παρουσία και δυνατότητα να επηρεάσουμε την όλη κατάσταση γιατί το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ο εθνικισμός σε συνδυασμό με λαϊκισμό», σημείωσε. Σύμφωνα με την κ. Μπακογιάννη, όταν ο εθνικισμός συνδυάζεται με τον λαϊκισμό, κάνεις μια ωραία ομιλία, όλοι σε χειροκροτούν και είναι χαρούμενοι. «Αυτό δεν είναι η απάντηση στο πρόβλημα, χρειαζόμαστε περισσότερη ευθύνη από πλευράς Ε.Ε.», τόνισε, εξηγώντας πως ο κόσμος αλλάζει και «εμείς παραμένουμε αργοί με τις μακρές διαδικασίες για λήψη αποφάσεων».
Joseph Stiglitz, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, Νόμπελ Οικονομίας (2001)
«Μόλις επισκέπτεσαι την Αθήνα νιώθεις πλέον την ενέργεια της δυναμικής ανάκαμψης. Παρ' όλα αυτά, οι προβολές της ελληνικής οικονομίας δεν είναι υπέροχες», σχολίασε από το βήμα του Economist ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια και βραβευμένος με Νόμπελ Οικονομίας Joseph Stiglitz. Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τους ρυθμούς ανάπτυξης μακροπρόθεσμα, όπως και για τη διατήρηση σε βάθος χρόνου των πρωτογενών πλεονασμάτων που απαιτούνται για την αποπληρωμή του χρέους. Ο ίδιος μίλησε για την ανάγκη διαρθρωτικού μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας, η οποία «στηρίζεται δυσανάλογα στον τουρισμό» –τον χαρακτήρισε ευάλωτο τομέα λόγω της κλιματικής κρίσης και των απειλών για τη διεθνή ασφάλεια. Εξέφρασε δε την εκτίμηση ότι η χώρα θα πρέπει να διαφοροποιήσει τις πηγές της ανάπτυξης, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο κλίμα και την ενέργεια, και εξαντλώντας τα περιθώρια στις ΑΠΕ. Αναφερόμενος στον τρόπο λειτουργίας του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, σημείωσε ότι μετά την κρίση του 2008 έχουν μεν υπάρξει αλλαγές αλλά όχι αρκετές.
Ευάγγελος Μυτιληναίος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, MYTILINEOS Energy & Metals
«Τον τελευταίο χρόνο, σε μια μικρή οικονομία όπως η Ελλάδα, οι εταιρείες ενέργειας στη χώρα κατέβαλαν απροσδόκητους φόρους ύψους 1 δισ. ευρώ. Αυτά είναι πολλά χρήματα για την Ελλάδα, και διατέθηκαν για να επιδοτήσουν τους καταναλωτές χαμηλού εισοδήματος", παρατήρησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της MYTILINEOS Energy & Metals Ευάγγελος Μυτηλιναίος. Όπως είπε, από το 2008 η Ελλάδα αντιμετώπισε πολλαπλές κρίσεις, όμως κατάφερε να μετατραπεί σήμερα σε έναν ελκυστικό επενδυτικό προορισμό. Ο ίδιος αναφέρθηκε στη διεθνή ενεργειακή κρίση η οποία «είναι πολύ χειρότερη στην Ευρώπη». Σημείωσε χαρακτηριστικά ότι οι δραστηριότητες ενεργειακής έντασης στην Ευρώπη έχουν διακοπεί κατά 50% και οι περισσότερες έχουν μεταφερθεί στις ΗΠΑ ή στην Ασία. Αυτήν τη στιγμή, συμπλήρωσε, η Ευρώπη έχει μείνει πίσω σε οικονομικό αλλά και πολιτικό επίπεδο, αν δει κανείς και την έλλειψη συνοχής στην περίπτωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. «Η Ευρώπη είναι δυσλειτουργική χωρίς δημοσιονομική και πολιτική ένωση», πρόσθεσε ο κ. Μυτιληναίος.
