10 πράγματα που θα θέλατε να ξέρετε για το Τείχος του Βερολίνου

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
09 Νοεμβρίου 2019 | Κόσμος
Πόσα γνωρίζουμε σχετικά με το τείχος που χώριζε την σημαντικότερη πόλη της Γερμανίας σε Ανατολικό και Δυτικό μπλοκ;

Με αφορμή την συμπλήρωση των 30 ετών από την πτώση του, ας μάθουμε τα 10 σημαντικότερα:

1. Περισσότεροι από 3 εκατομμύρια Ανατολικογερμανοί κατάφεραν να διαφύγουν προς τη Δυτική Γερμανία μεταξύ 1945 και 1961, οι περισσότεροι μέσω Βερολίνου, την ώρα που η Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΛΔΓ) σταδιακά ενίσχυε όλο και περισσότερο τα σύνορα της και αντίστοιχα περιόριζε τις μετακινήσεις των πολιτών της. Ο αριθμός των φυγάδων αντιστοιχεί στο ένα πέμπτο του τότε πληθυσμού της ΛΔΓ. Ήταν οι νεότεροι, οι πιο δυναμικοί και άνηκαν στην καλύτερα μορφωμένη τάξη της κοινωνίας της Ανατολικής Γερμανίας.

2. 50.000 Βερολινέζοι – γνωστοί ως Graenzgenger – διέσχιζαν καθημερινά το τείχος για να εργαστούν στη Δυτική Γερμανία.  Ετσι δημιουργήθηκε μια διαφορά κατά τέσσερις με έξι φορές της νομισματικής αξίας του ανατολικού μάρκου με το δυτικό νόμισμα, με τη διαφορά στις τιμές βασικών καταναλωτικών προϊόντων να είναι αισθητή. Αυτό οδήγησε τους Graenzgenger να ανταλλάσσουν τα χρήματα τους στην μαύρη αγορά.

3. Το τείχος του Βερολίνου χώριζε την πόλη και ιδεολογικά. Φανταστείτε το μισό Λονδίνο να μεταφέρεται στη μέση της Τεχεράνης, ή τη μισή Σεούλ στην Πιονγιάνγκ. Η σύγκριση ήταν εκπληκτική και ενδεικτική των πλεονεκτημάτων και των αδυναμιών του κάθε καθεστώτος. Το Τείχος του Βερολίνου ονομάστηκε από το Ανατολικό μπλοκ ως ο Αντιφασιστικός Αμυντικός Προμαχώνας, με στόχο την αποτροπή εισόδου στο Βερολίνο εχθρικών στοιχείων.

4. Ο Γουίλιαμ Μπραντ, δήμαρχος του Βερολίνου και στην συνέχεια καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας, βάφτισε την οχυρωματική κατασκευή το «Τείχος της Ντροπής». Ο όρος γρήγορα υιοθετήθηκε από τα δυτικά μέσα ενημέρωσης.

5. Το τείχος σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε σιωπηρά και ταχύτατα, με έγραφα που τεκμηριώνουν πως τα ακριβή αρχιτεκτονικά σχέδια ανακοινώθηκαν στα ανώτερα στελέχη του ΛΔΓ λιγότερο από μια βδομάδα προτού ξεκινήσουν οι εργασίες κατασκευής.

6. Οι αριθμοί του:

Συνολική περίμετρος – 155 χμ.

Ηλεκτρική περίφραξη: 127,5 χμ.

Φυλάκια επιτήρησης: 302

Στρατιώτες σε επιφυλακή: 11.000

7. Στην πραγματικότητα, το Τείχος δεν χτίστηκε ως μια ενιαία προ-σχεδιασμένη δομή, αλλά από μια σειρά τεσσάρων διαφορετικών τοίχων, ξεκινώντας με δύο συρματοπλέγματα, και στη συνέχεια με δύο τοίχους από μπετόν. Η τελευταία από αυτές, η εικονική Grenzmauer 75, απαρτιζόταν από τις γκράφιτι-κοσμείται (στη δυτική πλευρά) τσιμεντόλιθους που εξακολουθούν να συνδέονται συνήθως με το Τείχος του Βερολίνου.

8. Μέσα στο Τείχος είχε απομείνει μια εκκλησία του 19ου αιώνα, ο ναός της «Συμφιλίωσης». Το 1985, η στρατιωτική ηγεσία αποφάσισε να κατεδαφίσει το θρησκευτικό μνημείο με την χρήση δυναμίτιδας, καθώς έκριναν πως εμπόδιζε την ορατότητα στα παρακείμενα φυλάκια.

9. Συνολικά, περίπου 5.000 άνθρωποι πιστεύεται ότι διέφυγαν μέσω του Τείχους του Βερολίνου κατά τη διάρκεια της ύπαρξής του, ενώ επιχείρησαν να διαφύγουν περίπου 10.000 ακόμη. Η ευρηματικότητα ορισμένων περιπτώσεων έκανε πραγματικά το γύρω του κόσμου. Όπως η περίπτωση ενός ακροβάτη που κρεμάστηκε από ένα καλώδιο υψηλής τάσης, ή ένας οδηγός που έκοψε το παρμπρίζ του αυτοκινήτου του και πέρασε κάτω από την μπάρα του σημείου ελέγχου, έχοντας μάλιστα κρύψει τη μάνα του στο πορτμπαγκάζ. Όμως το απόλυτο σύμβολο φυγάδων ήταν οι Hans Strelczyk και Gunter Wetzel, οι οποίοι κατασκεύασαν ένα αυτοσχέδιο αερόστατο και πέταξαν πάνω από το τείχος το 1979.

10. Το Τείχος του Βερολίνου έπαψε να υπάρχει κατά λάθος. Günter Schabowski, ο εκπρόσωπος του υπό κατάρρευση γερμανικού καθεστώτος, ανακοίνωσε την απελευθέρωση των μετακινήσεων σε μια συνέντευξη τύπου που έδωσε στις 18:53 στις 9 Νοεμβρίου, 1989. Όταν ρωτήθηκε πότε οι κανονισμοί θα τίθονταν σε ισχύ, είπε «Αμέσως!». Αργότερα το ίδιο βράδυ, η κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας προσπάθησε να ανακαλέσει την ανακοίνωση, καλώντας τους πολίτες να σχηματίσουν μια ομαλή σειρά αναμονής στο γραφείο μετανάστευσης, το επόμενο πρωί. Αλλά ήδη ήταν πολύ αργά.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ